De oma van Tamar (9 jaar) en Wout (5) heeft te horen gekregen dat zij kanker heeft en dat er enkel nog levensverlengende behandelingen mogelijk zijn. De ouders van Tamar & Wout vragen aan mij wat ze moeten doen. Hun dochter heeft al gemerkt dat er iets aan de hand is. Hun zoon is snel angstig en emotioneel. Eigenlijk willen zij hun kinderen er zo min mogelijk mee belasten.

Verlies
Verlies is een onderdeel van het leven. Kinderen zullen op allerlei manieren te maken krijgen met verlies en verdriet. Een huisdier dat overlijdt. Verlies van vrienden als het naar een andere school gaat. De dood van een opa of oma. Kinderen denken nog concreet. Hierdoor hebben zij het nodig ze bij alles betrokken worden zodat zij het kunnen begrijpen wat er aan de hand is. In deze blog zal ik antwoord geven op de vraag van de ouders van Tamar en Wout.

De drie stappen
Kinderen voelen vaak dat er iets aan de hand is. Ze vangen delen van gesprekken op. Ze merken aan ouders dat ze emotioneel zijn. Er veranderen zaken. Een kind kan dan zijn houvast kwijtraken. Om dit zoveel mogelijk te voorkomen is het belangrijk om kinderen eerlijk en duidelijk te vertellen wat er aan de hand is.
Stap 1: Vertel eerlijk wat er aan de hand is met papa/mama/opa/oma. En vertel hoe de ziekte heet. Voor kinderen is dit heel belangrijk om te weten. Hierdoor kunnen ze in gesprek met anderen direct begrepen worden en zo kunnen ze hun verhaal kwijt. Daarnaast horen kinderen meer dan volwassenen vaak denken. Wanneer ze dan termen te horen krijgen die hen niet is uitgelegd kunnen ze hun eigen verhaal maken en angstig worden.
Stap 2: Leg uit wat de ziekte voor het kind betekent. Kinderen willen graag weten wat er gaat gebeuren. Wat er gaat veranderen en wie er voor ze gaat zorgen. Er is niet altijd direct een antwoord op deze vragen. Maar zeggen dat je het op dat moment ook niet weet is ook prima. Kinderen voelen zich dan in ieder geval serieus genomen. Je kan altijd met je kind afspreken dat je terugkomt op de vraag zodra je het antwoord wel weet.
Stap 3: Belangrijk is om aan te geven dat niemand schuld heeft aan de ziekte. Hiermee voorkom je dat kinderen irreële gedachten krijgen over hun aandeel in de ziekte. Ze kunnen bijvoorbeeld denken dat oma ziek is geworden omdat ze vorige week nog ruzie met oma hebben gemaakt.
Stap 4: Betrek kinderen zoveel mogelijk bij alles wat er speelt. Wanneer de persoon nog leeft neem ze mee als je op bezoek gaat. Ook in het ziekenhuis. Bereid ze voor op wat ze te wachten staat en geef ze zelf de keuze of ze wel of niet mee willen. Vaak wordt het in gedachten enger als ze niet mee mogen van de omgeving. Maar betrek de kinderen ook bij de begrafenis of crematie. Misschien willen ze een tekening maken of iets vertellen tijdens de dienst. Geef ze ook hier zelf weer de keuze of ze de overledene nog willen zien of niet.

Voor al deze stappen geldt dat correcte uitleg van groot belang is. Wees eerlijk tegen te kinderen, vertel ze alles wat ze nodig hebben om te begrijpen wat er aan de hand is. Ze hebben recht op de waarheid. Enkel met deze waarheid kunnen ze op gezonde wijze hun eigen proces van rouw en verdriet doorlopen.

Heb je nog vragen? Stel ze hieronder!
Wil je de blog artikelen in je mailbox ontvangen? Schrijf je dan hier in voor de nieuwsbrief